Nazwa “Kraków”
lipiec 2nd, 2008
Nazwa miejscowa Kraków, jako okreÅ›lenie wawelskiego i podwawelskiego zespoÅ‚u osadniczego, wystÄ™puje po raz pierwszy w relacji podróżnika arabskiego Ibrahima ibn Jakuba. Kolejnym dokumentem w którym wymienia siÄ™ nazwÄ™ Kraków jest akt Dagome iudex, czyli wadliwe streszczenie na mocy którego Mieszko I z żonÄ… Oda i synami Mieszkiem i Lambertem oddajÄ… swoje paÅ„stwo pod opiekÄ™ stolicy Apostolskiej. Kraków jako nazwa jest zaliczana do grupy nazw dzierżawczych i majÄ…cych bardzo czytelnÄ… odimienna budowÄ™. Sugeruje ona siedzibÄ™ Kraka, zatem mozna przypuszczać że imiÄ™ takie rzeczywiÅ›cie istniaÅ‚o poza legendÄ…. Racjonalnie odczytujÄ…c historiÄ™ miasta zamkniÄ™tÄ… w jego nazwie należaÅ‚oby przyjąć, że w nieznanym dokÅ‚adnie czasie niejaki Krak zaÅ‚ożyÅ‚ gród, który zwano Krakowem i tyle wynika z samej nazwy. WiadomoÅ›ci spoza źródeÅ‚ historycznych wskazuje natomiast, że gród Kraka byÅ‚ znaczny i odegraÅ‚ dużą rolÄ™ ponieważ jego nazwa utrwaliÅ‚a siÄ™ w tradycji. Nie ma wÄ…tpliwoÅ›ci, że poczÄ…tkowo Å‚Ä…czyÅ‚a sie tylko i wyÅ‚acznie z jednym pojedyÅ„czym obiektem, bedÄ…cym siedzibÄ… Kraka i jego nastÄ™pców, których można potraktować jako swoistych “wÅ‚adców” plemiennych. SzukajÄ…c tego obiektu w zespole osadniczym aktualnego Krakowa, należaÅ‚oby wziąć pod uwagÄ™ przede wszystkim Wawel. Za tym twierdzeniem przemawiajÄ… wprawdzie wÄ…tÅ‚e Å›lady grodu na wzgórzu wawelskim, które dajÄ… sie Å‚Ä…czyć z rodzinÄ… wielkich grodów epoki plemi PotwierdzajÄ… to wczesne i stosunkowo liczne obiekty skaralne wzgórza wawelskiego, które musiaÅ‚o być zatem w poczÄ…tkach chrzeÅ›cijaÅ„stwa polskiego najważniejszÄ… siedzibÄ… licznej elity wÅ‚adzy. Przemawia za tym wreszcie znaczne i trwaÅ‚e osadnictwo u stóp Wawelu, które razem z Wawelem tworzyć musiaÅ‚o krakowskie pramiasto, a równoczeÅ›nie trzon osadniczy rejonu górnej WisÅ‚y. Znaczenie i dynamikÄ™ rozwoju Krakowa wczesnoÅ›redniowiecznego podkreÅ›la, potwierdzona badaniami, obecność już od drugiej poÅ‚owy X w. kamiennych budowli: paÅ‚acu wÅ‚adcy i licznych koÅ›ciołów.